Τρίτη, 16 Απριλίου 2019

Σκλήρυνση κατά πλάκας (ΣΚΠ)

 Από την Μαρία Σαρτζετάκη καθηγήτρια Φυσικής Αγωγής MSc


Η σκλήρυνση κατά πλάκας (ΣΚΠ) είναι η πιο κοινή νευρολογική ασθένεια . Υπολογίζεται ότι 2.500.000 άτομα παγκοσμίως πάσχουν από ΣΚΠ. Η νόσος παρουσιάζει μεγάλη κλινική ανομοιογένεια η οποία περιλαμβάνει :
Την ηλικία έναρξης 
Τον τρόπο εμφάνισης των πρώτων συμπτωμάτων
Τη συχνότητα
Τη βαρύτητα και τα υπολείμματα μιας υποτροπής 
Την ποικιλία των συμπτωμάτων 
Την πορεία της νόσου
Τη συσσώρευση αναπηρίας με την πάροδο του χρόνου .


Η ΣΚΠ χαρακτηρίζεται από καταστροφή των νευραξόνων με αποτέλεσμα την ημιτελή μετάδοση πληροφοριών. Δυστυχώς μέχρι και σήμερα η αιτιολογία της παραμένει άγνωστη παρόλο που υπάρχουν ισχυρές επιστημονικές ενδείξεις που υποδεικνύουν ως αιτία μία διαταραχή του ανοσοποιητικού συστήματος, το οποίο δρα εσφαλμένα καταστρέφοντας υγιή νευρικά κύτταρα. 
   Πιο συγκεκριμένα, δημιουργούνται αντισώματα που δρουν εναντίον της μυελίνης (προστατευτικό περίβλημα των νευρικών ινών του εγκεφάλου και του νωτιαίου μυελού) καταστρέφοντας συγκεκριμένες κάθε φορά περιοχές.
Για πολλά χρόνια, τα άτομα με ΣΚΠ αποθαρρύνονταν στην ιδέα της σωματικής άσκησης για να αποφύγουν την εξάντληση, την απώλεια όρασης και προβλήματα ισορροπίας που συχνά προκαλούνται από την αυξημένη θερμοκρασία του σώματος. Όμως τα ευρήματα νεότερων μελετών υποστηρίζουν ότι η οργανωμένη, εξατομικευμένη, συστηματική και στοχευμένη μορφή άσκησης βοηθά τους ασθενείς αυτούς. Τόσο η αερόβια όσο και η μυϊκή ενδυνάμωση πρέπει να αποτελούν αναπόσπαστό κομμάτι της καθημερινότητας τους, καθώς επιφέρουν σημαντικά οφέλη στην λειτουργική τους ικανότητα.
Στους ασθενείς με ΣΚΠ η θερμοκρασία σώματος πρέπει να παραμένει σε χαμηλά επίπεδα. Τις ζεστές μέρες ή μετά από κουραστική δουλειά εμφανίζονται καινούρια συμπτώματα λόγω της καταστροφή της μυέλινης η οποία βοηθάει στη μετάδοση σημάτων από το κεντρικό νευρικό σύστημα. Χωρίς αυτήν,  τα σήματα εμποδίζονται αφήνοντας κάποιες περιοχές μη λειτουργικές. Η αυξημένη θερμοκρασία στο σώμα κάνει πιο έντονο το μπλοκάρισμα αυτών των σημάτων.

Τρόποι για να αντιμετωπιστεί η αυξημένη θερμοκρασία σώματος:


  • Κατανάλωση κρύου νερού πριν, κατά τη διάρκεια και μετά την προπόνηση
  • Άσκηση νωρίς το πρωί ή το βράδυ
  • Άσκηση σε κλιματιζόμενους χώρους
  • Φαρδιά και δροσερά ρούχα

Γενικά, η άσκηση θα πρέπει να έχει ως στόχο τη:


  • Βελτίωση της μυϊκής δύναμης
  • Βελτίωση του ελέγχου των κινήσεων 
  • Βελτίωση της συνέργειας των κινήσεων 
  • Βελτίωση της βάδισης

Βελτίωση της λειτουργικότητας στην εκτέλεση των καθημερινών δραστηριοτήτων. 
  Το πρόγραμμα άσκησης πρέπει να προσαρμόζεται στις ανάγκες του κάθε ασθενή και στην εξέλιξη της νόσου. Είναι αναγκαίο να εξασφαλίσουμε την συνεργασία και συμμετοχή του ασθενή στο σχεδιασμό του προγράμματος. Η κόπωση και η πρόκληση φλεγμονής είναι δύο ορατοί κίνδυνοι, δεν θα πρέπει όμως να αποτελούν ανασταλτικό παράγοντα στον γενικό στόχο που είναι η καλύτερη δυνατή λειτουργικότητα του ασθενή.
Είδη άσκησης:
Η αερόβια άσκηση είναι μία μορφή άσκησης που ενδείκνυται σε άτομα με ΣΚΠ. Σε πολλές έρευνες παρουσιάστηκε βελτίωση της αερόβιας ικανότητας 5 με 25% ως αποτέλεσμα της άσκησης. Η αερόβια άσκηση με το πλήθος των βιολογικών προσαρμογών επιφέρει μείωση της αντιλαμβανόμενης κόπωσης. 
Οι ασκήσεις ενδυνάμωσης είναι απαραίτητες σε ασθενείς λόγω της μειωμένης ισορροπιστικής ικανότητας τους. Οι ασκήσεις που έχουν στόχο την αύξηση της δύναμης βελτιώνουν την ισορροπία και τον νευρομυϊκό συντονισμό με αποτέλεσμα την προστασία των ασθενών από πτώσεις. Προτείνονται ασκήσεις με αντιστάσεις με λάστιχα, ασκήσεις ισορροπίας, διατάσεις, pilates, tai chi.
Η άσκηση στο νερό είναι μία αρκετά ευχάριστη μορφή άσκησης για τους ασθενείς. Η ικανότητα εκτέλεσης κινήσεων σε μεγαλύτερο εύρος κίνησης , η χαμηλή θερμοκρασία νερού, η απουσία βαρύτητας είναι μερικά από τα οφέλη της άσκησης.
Ένα βασικό πρόγραμμα ασκήσεων πρέπει να περιλαμβάνει μία σειρά ασκήσεων  για την αύξηση του εκούσιου ελέγχου, τη διατήρηση συγκεκριμένων θέσεων και στάσεων ,  τη βελτίωση της σταθερότητας. Είναι σημαντικό η ποιότητα των σχεδίων κίνησης και όχι η ποσότητα των επαναλήψεων.
Συμπερασματικά λοιπόν, η άσκηση όταν είναι  κατάλληλα δομημένη και εξατομικευμένη μπορεί να βοηθήσει τους ασθενείς με ΣΚΠ, μειώνοντας τα συμπτώματα της νόσου και προάγοντας την ποιότητας ζωής τους.

Δεν υπάρχουν σχόλια :

Δημοσίευση σχολίου